In 2050 mogen nieuwe en bestaande Nederlandse woningen geen aardgas meer gebruiken voor koken en verwarmen. Voor gemeenten betekent dit dat zij nu al keuzes moeten maken voor alternatieve warmtebronnen. Door warmte- en koude-alternatieven in een digital twin te visualiseren wordt al in de planfase duidelijk welke oplossingen haalbaar en betaalbaar zijn voor elke wijk. Het resultaat: meer inzicht, snellere keuzes en een stevig fundament voor een aardgasvrije toekomst.
De wens is om de huidige WAT-kaart te transformeren naar een ultiem 3D informatievoorziening voor toekomstige warmte- en koudesystemen.
— Gemeente Rotterdam
3D helpt gemeenten bij keuzes voor alternatieve warmtebronnen
Nederland stapt over op een aardgasvrije toekomst. Voor gemeenten betekent dit dat woningen en gebouwen in de stad in 2050 geen aardgas meer mogen gebruiken voor koken en verwarmen. Het is een complexe opgave: er moeten alternatieve warmtebronnen worden gekozen die betaalbaar, technisch haalbaar en passend zijn binnen de bestaande omgeving én het elektriciteitssysteem.
Vragen die bij gemeenten spelen zijn onder andere: Wat is betaalbaar? Wat is technisch haalbaar? En hoe past de oplossing in de bestaande omgeving en het energiesysteem?
Om hier grip op te krijgen, ontwikkelde gemeente Rotterdam de WAT-kaart (Warmteprogramma met Alternatieven voor Aardgas). Deze kaart laat zien welk alternatief voor aardgas het beste past per gebied. Waar de WAT-kaart eerst in 2D beschikbaar was, zetten wij deze nu om naar een 3D-versie die kan worden gevisualiseerd in een digital twin. Hiermee krijgen gemeenten een krachtig hulpmiddel om warmte- en koudesystemen beter te begrijpen, te analyseren en keuzes samen met partners te maken.
Ga met je eigen data in 3D aan de slag en maak samen met IMAGEM jullie warmtetransitie inzichtelijk.
Door deze uitgangspunten te combineren krijg je snel inzicht in de huidige situatie én waar kansen en knelpunten zitten. Hieronder lichten we ze stuk voor stuk toe.
De kracht van de 3D WAT-Kaart in de gemeente Rotterdam
In Rotterdam wordt hard gewerkt aan een duurzame toekomst. Gemeente Rotterdam is op weg naar een stad zonder aardgas, waarin huishoudens koken en verwarmen met duurzame warmtebronnen. Op dit moment zijn er ongeveer 250.000 Rotterdamse woningen aangesloten op het gasnet.
Waar is welke warmteoplossing het beste alternatief voor aardgas? Wat is een betaalbaar alternatief? Wat is de impact op de bebouwde omgeving en de ruimte in de boven- en ondergrond in de stad? Wat is het effect op het elektriciteitssysteem?
Om hier inzicht in te krijgen, heeft de gemeente berekend wat het meest betaalbare alternatief voor aardgas is voor bestaande gebouwen in Rotterdam. Daarbij is rekening gehouden met toekomstbestendige opties. De resultaten van deze berekeningen zijn te zien op de Warmteprogramma met alternatieven voor aardgas (WAT-kaart), die per gebied laat zien welke alternatieve warmtebron het beste past.
Met een beleidsbewuste digital twin kan de impact van deze omstandigheden integraal worden beschouwd. Besluiten zijn meer in balans met de doelen van alle betrokken stakeholders, beter onderbouwd, en bovendien is aantoonbaar dat aan het beleid wordt voldaan. Hierdoor is het waterschap ook beter in staat om passend en effectief te handelen en wordt monitoren en bijsturen beter mogelijk. De pilot richtte zich op het watersysteem in het gebied de Koekoekspolder, waarbij de focus later werd aangepast om ook de impact van zonneparken in het gebied te kunnen aantonen in het integrale model.
Wat is de WAT-Kaart?
De WAT-kaart (Warmteprogramma met alternatieven voor aardgas) laat zien wat het beste alternatief voor aardgas is. De kaart is eerder in 2D gevisualiseerd, maar de gemeente wil deze naar een hoger niveau brengen door de huidige 2D WAT-kaart om te zetten naar een volledig 3D-informatiesysteem voor toekomstige warmte- en koudesystemen.
Dit 3D-dashboard geeft antwoord op de vraag welk systeem het beste past in een bepaald gebied. De digital twin helpt de gemeente Rotterdam om de informatie uit de WAT-kaart beter te begrijpen, te analyseren en te delen met collega’s en partners in de stad.
Informatie die in de 3D dashboard wordt gebruikt, omvat onder andere:
- Warmtevraagscenario’s
- Koudevraagscenario’s
- Isolatiescenario’s
- Collectieve warmtenetten, inclusief bronnen, transportleidingen, HAPs (Hoofd Afname Punt), kleinere transportleidingen, distributieleidingen, WOS’en en huisaansluitingen
- Impact op het elektriciteitsnet
- Complexiteit van de ondergrond
Zo werkt de 3D WAT-kaart
Bestaande 2D-business intelligencegegevens en Rotterdam-3D-gegevens worden in één dashboard gecombineerd. Zo kan de gemeente interne partners, externe partners en bewoners informeren over de warmtetransitie en de impact hiervan op de bebouwde omgeving, de ruimte in de boven- en ondergrond, en de kosten.
Daarnaast helpt het dashboard de gemeente om de WAT-kaart beter te begrijpen, te analyseren en samen te werken met collega’s en partners.
Het doel van de combinatie van 2D en 3D is dat je op verschillende schaalniveaus inzicht krijgt, waarbij beide technieken optimaal worden benut.
Waarom werken met 3D WAT-kaart?
Beter inzicht en samenwerking
De digital twin helpt de gemeente de informatie beter te begrijpen, analyseren en samen te werken met collega’s en partners.
Betere besluitvorming
Laat mogelijke oplossingsrichtingen zien voor alternatieven voor aardgas in delen van de stad.
Kosten beheersen
Faalkosten vermindering door inzicht in de ruimte in de ondergrond.
IMAGEM, de kracht van simulatie
IMAGEM ontwikkelde voor gemeente Rotterdam dashboard functionaliteit in Planspace Simulator. De business intelligence geanalyseerde data kan gecombineerd worden met de 3D data van de boven- als ondergrond. De visualisatie geeft een compleet beeld met de juiste context.
Meer informatie
Niels is Marktmanager Overheid bij IMAGEM. Hij helpt de overheid om continu slimmer en beter te werken en geeft zijn functie invulling door organisaties te ondersteunen bij het oplossen van hun vraagstukken. Wil je meer weten? Stuur Niels een e-mail of stuur een berichtje via ons contactformulier.
Niels van de Graaf
Marktmanager Overheid
